“Tabiiy mahsulot” degan ibora iste’mol hayotingizga ta’sir qilmaydi degani emas. Kannabis haqida savolda boshqalarga qarab o‘zingizni solishtirishdan ko‘ra, o‘z rejalaringiz va nazoratdagi o‘zgarishni muhokama qilish foydaliroq.
Kannabis, marixuana, gashish — bitta o‘simlikning turli nomlari
Kannabis (Cannabis) o‘simligidan olinadigan mahsulotlar bir necha nom bilan yuritiladi: quritilgan barglar va gullar ko‘pincha "marixuana" deyiladi, siqilgan smola esa "gashish" deb ataladi. Ikkalasida ham asosiy psixoaktiv modda — THC (delta-9-tetragidrokannabinol) mavjud. Tayyorlash yoki iste’mol usullari haqida bu yerda to‘xtalmaymiz — muhimi, ular bir xil xavf va ta’sir oilasiga tegishli ekanini bilish.
Nega "tabiiy" — xavfsiz degani emas
O‘simlikdan olingani kannabisni avtomatik ravishda xavfsiz qilmaydi. Kannabis qisqa muddatli ta’sirlar — idrok o‘zgarishi, vaqt hissi buzilishi, kayfiyat o‘zgarishi, harakat muvofiqlashuvi pasayishi, xotira muammolari — bilan birga uzoq muddatli xavflarni ham keltirib chiqarishi mumkin: nafas yo‘llari muammolari (chekilganda), kannabinoid giperemez sindromi (takrorlanuvchi qayt qilish) va ko‘p yillik og‘ir iste’molda yurak-qon tomir hamda ruhiy salomatlik bilan bog‘liq xavflarning oshishi.
Muammoli iste’mol qanday ko‘rinishda bo‘ladi
Bu barcha foydalanuvchilarga emas, balki ko‘proq va muntazamroq ishlatuvchilarning bir qismiga tegishli raqam.
O‘zingiz bilan halol muhokama qilish uchun quyidagi savollar foydali bo‘lishi mumkin (bu diagnostik test emas, faqat mulohaza uchun).
- Rejalashtirganingizdan ko‘proq yoki uzoqroq muddat ishlatasizmi?
- Kamaytirishga yoki to‘xtatishga urinib, buni kutilganidan qiyinroq deb topganmisiz?
- Bu o‘qish, ish yoki yaqinlaringiz bilan munosabatlaringizga ta’sir qilyaptimi?
- Kannabis haqida ko‘p o‘ylaysiz yoki uni topish va ishlatishga ko‘p vaqt sarflaysizmi?
Agar bir nechta savolga "ha" deb javob bersangiz, bu diagnoz emas — lekin holatni mutaxassis bilan muhokama qilish foydali bo‘lishi mumkin.
Diqqat, xotira va o‘qishga ta’sir — ayniqsa o‘smirlarda
Kannabis diqqat, xotira va o‘rganish qobiliyatiga ta’sir qilishi mumkin.
Ruhiy salomatlik va psixoz xavfi
Moyil odamlarda kannabis psixoz xavfini oshirishi bilan bog‘liq. Bu har bir foydalanuvchiga tegishli emas, lekin oilaviy tarixida psixoz yoki shizofreniya holatlari bo‘lgan odamlar uchun bu muhim omil bo‘lib qoladi.
Nega bugungi kannabis "eskisidan" farq qilishi mumkin
Ko‘p odamlar kannabis haqidagi tasavvurlarini o‘n yillar oldingi tajribaga yoki eshitgan gaplarga asoslaydi. Demak, ancha vaqt oldingi tajriba yoki tasavvurlar hozirgi mahsulotlar uchun to‘g‘ri kelmasligi mumkin — bu yangi baholashni talab qiladigan omil.
Qachon tezkor yordam kerak
Kannabisning o‘zi kamdan-kam holda hayotga xavfli tibbiy holatga olib keladi. Ammo quyidagi holatlarda kechiktirmasdan 103 yoki 112 raqamiga qo‘ng‘iroq qiling:
- Kannabis boshqa moddalar (alkogol, dorilar) bilan birga ishlatilgan va odam hushidan ketyapti yoki nafas olishi og‘irlashgan;
- Kuchli sarosima, vahima yoki voqelikdan uzilish (psixotik epizod) kuzatilmoqda;
- Ko‘krak og‘rig‘i, g‘ayrioddiy tez yurak urishi yoki keskin holsizlanish bor.
Yordam kelguncha odamning yonida qoling, uni yolg‘iz qoldirmang.
MMS va MIDAS orqali keyingi qadam
MMS Labzakdagi bepul birlamchi reabilitatsiya konsultatsiyasida kannabis iste’molining kundalik ta’sirini tushuntirishingiz mumkin. MIDASdagi reabilitatsiya mosligi keyin kelishiladi.
MIDAS rezidensiyasi · Qabul va xarajatlar
Savollar
Gashish boshqa masalami?
U ham kannabis mahsuloti; nomidan kelib chiqib xavfsizligini belgilab bo‘lmaydi.
Kannabis va “spays” bir xilmi?
Yo‘q. Sintetik kannabinoidlar alohida va xavflari ham bir xil emas.
Faqat savol bilan murojaat qilsam bo‘ladimi?
Ha. Dastlabki suhbat uchun o‘zingiz qo‘ygan tashxis kerak emas.